Các cách tường thuật từ câu nói trực tiếp sang câu nói gián tiếp (Reported speech)

Cập nhật lúc: 10:16 14-08-2015 Mục tin: Ngữ Pháp (Grammar)


Chúng ta sẽ đi tìm hiểu về sự khác nhau giữa cách nói trực tiếp, và cách nói gián tiếp gián tiếp qua các loại câu cụ thể.


CÂU TƯỜNG THUẬT

(Reported speech)

I- PHÂN BIỆT CÂU TRỰC TIẾP VÀ CÂU GIÁN TIẾP

Câu trực tiếp

Câu gián tiếp

- Câu trực tiếp là câu nói của ai đó được trích dẫn lại nguyên văn và thường được để trong dấu ngoặc kép (“… ”).

Ví dụ:

+ Mary said “ I don’t like ice-cream”. (Cô ấy nói rằng: “Tôi không thích kem”.)

Ta thấy trong dấu ngoặc kép là lời nói trực tiếp của Mary và nó được trích dẫn lại một cách nguyên văn.

 

- Câu gián tiếp là câu tường thuật lại lời nói của người khác theo ý của người tường thuật và ý nghĩa không thay đổi.

Ví dụ:

+ Mary said that she didn’t like ice-cream. (Mary nói cô ấy không thích kem.)

Ta thấy câu nói của Mary được tường thuật lại theo cách nói của người tường thuật và ý nghĩa thì vẫn giữ nguyên.

 

II- CÁC CÁCH TƯỜNG THUẬT TỪ CÂU NÓI TRỰC TIẾP SANG CÂU NÓI GIÁN TIẾP

Ta cần phân tích cấu trúc của câu trực tiếp và câu gián tiếp qua các ví dụ sau:

- My mother saidI want you to study harder.” (Mẹ tôi nói “Mẹ muốn con học hành chăm chỉ hơn.)

Ta có:             - Động từ “said” được gọi là “Động từ giới thiệu”

                        - Động từ “want” là động từ chính trong câu trực tiếp.

                        - “I” là chủ ngữ trong câu trực tiếp

                        - “you” là tân ngữ trong câu trực tiếp

- My mother said / told me that she wanted me to study harder. (Mẹ tôi nó bà ấy muốn tôi học hành chăm chỉ hơn)

Ta thấy các thành phần như “động từ giới thiệu”, động từ chính, các đại từ (I/you/…) trong câu trực tiếp khi chuyển sang câu gián tiếp đều phải biến đổi.

Vậy những thành phần nào cần biến đổi, và biến đổi như thế nào, ta sẽ đi vào từng loại câu cụ thể.

1. Các thành phần cần biến đổi trong câu gián tiếp:

* Các đại từ: Ta cần thay đổi đại từ sao cho phù hợp với ngữ cảnh trong câu

 

*  Thay đổi thì của câu:

Thì của các động từ trong lời nói gián tiếp thay đổi theo một nguyên tắc chung là lùi về quá khứ

Câu trực tiếp

Câu gián tiếp

Hiện tại đơn

-> Quá khứ đơn

Hiện tại tiếp diễn

-> Quá khứ tiếp diễn

Hiện tại hoàn thành

-> Quá khứ hoàn thành

Quá khứ đơn

-> Quá khứ hoàn thành

Quá khứ tiếp diễn

-> Quá khứ hoàn thành tiếp diễn

Tương lai đơn: will/ shall

-> would/ should

Tương lai gần: be going to

-> was/were going to

* Thay đổi một số động từ khuyết thiếu:

Trực tiếp

Gián tiếp

can

could

will

would

shall

should

must

had to

may

might

* Thay đổi Đại từ

Các đại từ nhân xưng và đại sở hữu khi chuyển từ lời nóitr ực tiếp sang lời nói gián tiếp thay đổi như bảng sau:

Đại từ

Câu trực tiếp

Câu gián tiếp

Đại từ nhân xưng

I

he/she

we

they

you

they/I/he/her

me

him/her

us

them

you

them/me/him/her

Đại từ sở hữu

my

her/his

our

their

your

them/my/his/her

mine

his/hers

ours

theirs

yours

theirs/mine/his/hers

Đại từ chỉ định

this

that

these

those

* Các trạng từ chỉ nơi chốn, thời gian:

Trực tiếp

Gián tiếp

Here

Now

Today

Ago

Tomorrow

The day after tomorrow

Yesterday

The day before yesterday

Next week

Last week

Last year

There

Then

That day

Before

The next day / the following day

In two day’s time / two days after

The day before / the previous day

Two day before

The following week

The previous week / the week before

The previous year / the year before

 2. Khi trong dấu ngoặc kép là một câu trần thuật (là một câu khẳng định và mang nghĩa kể lại, trần thuật lại điều gì đó).

- Ta cần biến đổi các đại từ cho phù hợp với ý nghĩa của câu

- Các động từ giới thiệu thường dùng là: say (that), tell sb (that)

* Nếu động từ giới thiệu chia ở các thì hiện tại, hoặc tương lai:

->  ta không cần lùi thì động từ chính trong câu gián tiếp

Ví dụ:

- She says “I don’t want to stay at home every day.”

-> She says / tells me that she doesn’t want to stay at home every day.

Ta thấy trong dấu ngoặc kép là một câu trần thuật, và động từ giới thiệu “says” chia thì hiện tại đơn nên  động từ trong câu trực tiếp không lùi thì (giữ nguyên thì) trong câu gián tiếp. Các đại từ cần thay đổi cho phù hợp nghĩa là: I -> she

* Nếu động từ giới thiệu chia ở các thì quá khứ:

-> Ta cần lùi thì động từ chính trong câu gián tiếp

Ví dụ:

- She said “My father is travelling in America”.

-> She said that her father was travelling in America.

Ta thấy động từ giới thiệu “said” chia quá khứ đơn nên động từ trong câu trực tiếp (chia ở hiện tại tiếp diễn) phải lùi thì trong câu gián tiếp (thì quá khứ tiếp diễn).

3. Khi trong dấu ngoặc kép là câu hỏi.

* Nếu trong dấu ngoặc kép là câu hỏi không có từ hỏi.

-> Trong câu gián tiếp thêm “if” hoặc “whether” và mệnh đề theo sau biến đổi về dạng khẳng định.

-> Động từ giới thiệu thường sử dụng: ask, wonder

Ví dụ:

- She said “Do you want to go with me?”

-> She asked if I wanted to go with her.

- Mary said “Do you go to school by bus, Peter?”

-> Mary asked Peter whether he went to school by bus.

* Nếu trong dấu ngoặc kép là câu hỏi có từ hỏi (what/where/when/how/who/…)

-> Trong câu gián tiếp phải biến đổi mệnh đề sau từ hỏi về dạng khẳng định.

-> Động từ giới thiệu thường sử dụng: ask, wonder, want to know

Ví dụ:

- He asked “what time will you come?”

-> He asked what time I would come.

3. Khi trong dấu ngoặc kép là câu mệnh lệnh thức.

-> Ta xét nghĩa của câu rồi sử dụng các cấu trúc cho phù hợp.

* Khi câu mệnh lệnh thức trong dấu ngoặc kép mang nghĩa yêu cầu, đề nghị ai đó làm gì ta có thể sử dụng các cấu trúc sau:

- tell/ ask/ require/ request/ demand + sb + to do st: Yêu cầu, đề nghị hay đòi hỏi ai làm gì.

Ví dụ:

- She said to me “close the door!”

-> She asked me to close the door.

* Khi trong dấu ngoặc kép mang nghĩa ra lệnh ta sử dụng cấu trúc sau:

- order sb to do st: ra lệnh cho ai làm gì.

- He said to me angrily “go out!”.

-> He ordered me to go out.

4. Các trường hợp khác:

* Khi trong dấu ngoặc kép mang nghĩa đề nghị làm gì cho ai ta sử dụng cấu trúc:

- offer to do st:

 

- He said “Shall I make you a cup of coffee?”

 

-> He offered to make me a cup of coffee.

*Khi trong dấu ngoặc kép mang nghĩa khuyên bảo ta sử dụng cấu trúc sau:

- advise sb to do st: khuyên ai đó nên làm gì.

Ví dụ:

- He said  to me “You should go to bed early”.

-> He advised me to go to bed early.

* Khi trong dấu ngoặc kép mang nghĩa mời mọc ta sử dụng cấu trúc sau:

-  invite sb to do st

Ví dụ:

- My friend said “Will you go the zoo with me?”

-> My friend friend invited me to go to the zoo with her.

* Khi trong dấu ngoặc kép là câu cảm thán ta sử dụng động từ “exclaim”

Ví dụ:

- She said “What an intelligent boy!”

-> She exclaimed that the boy was intelligent.

* Khi trong dấu ngoặc kép mang nghĩa xin lỗi ta sử dụng cấu trúc:

- apologize (to sb) for st/ for doing st: xin lỗi (ai) về điều gì/ vì đã làm gì

Ví dụ:

- She said "I'm sorry. I'm late."

-> She apologized for being late.

* Khi trong dấu ngoặc kép mang nghĩa nhắc nhở ta sử dụng cấu trúc:

- remind sb to do st: Nhắc nhở ai làm gì

Ví dụ:

- My mother said "Don't forget to bring your umbrella."

-> My mother reminded me to bring my umbrella.

* Khi trong dấu ngoặc kép mang nghĩa buộc tội ai đó ta sử dụng cấu trúc:

- accuse sb of st/ doing st: Buộc tội ai về điều gì/ vì đã làm gì

Ví dụ:

- She said "No one else but you did it."

-> She accused me of doing it.

Tất cả nội dung bài viết. Các em hãy xem thêm và tải file chi tiết dưới đây:

>> Khai giảng Luyện thi ĐH-THPT Quốc Gia 2017 bám sát cấu trúc Bộ GD&ĐT bởi các Thầy Cô uy tín, nổi tiếng đến từ các trung tâm Luyện thi ĐH hàng đầu, các Trường THPT Chuyên và Trường Đại học..

Cập nhật thông tin mới nhất của kỳ thi tốt nghiệp THPT Quốc Gia 2016